فرودگاه همدان | اطلاعات پروازها، آدرس و امکانات

دسترسی به غرب ایران و پایتخت تاریخ و تمدن، با شناخت ظرفیت‌های فرودگاه همدان  بسیار ساده و سریع خواهد بود. این پایگاه هوایی کهنه‌کار، امروز با یک آپدیت عالی، به عنوان مرز هوایی منطقه شناخته می‌شود. این نقطه‌ی اتصال در کنار جذابیت‌های تاریخی‌اش، پاسخگوی نیازهای نوین هوانوردی، پروازهای زیارتی و جابجایی مسافران است. در این مطلب صفر تا صد این فرودگاه را بررسی می‌کنیم.

اسم فرودگاه همدان

هویت نام‌گذاری فرودگاه همدان بازتابی از جایگاه اداری و فرهنگی آن در سطح ملی و منطقه‌ای است. این فرودگاه در طول دوران فعالیت خود عناوین مختلفی را تجربه کرده که در حال حاضر به شرح زیر تفکیک می‌شوند:

• نام رسمی فرودگاه بین‌المللی همدان؛ این نام به عنوان عنوان اصلی اداری در شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران استفاده می‌شود.
• نام بین‌المللی “Hamadan International Airport”عنوانی که در نقشه‌ها، مستندات هوانوردی جهانی و خطوط هوایی بین‌المللی ثبت شده است.
• نام جدید و مصوب فرودگاه شهید سپهبد علی شادمانی؛ این نام‌گذاری در سال‌های اخیر و بر اساس مطالبات عمومی مردم شریف استان همدان جهت تکریم و پاسداشت مفاخر ملی و نظامی منطقه، روی تابلوی اصلی فرودگاه و مکاتبات رسمی قرار گرفته است.

مشخصات فرودگاه همدان

هر فرودگاه دارای کدهای انحصاری و استانداردی است که توسط سازمان‌های جهانی برای تفکیک، مسیریابی و فرآیندهای عملیاتی تخصیص داده می‌شود. فرودگاه همدان با دو کد استاندارد زیر در جهان شناخته می‌شود:

• کد یاتا (IATA): HDM این کد سه حرفی توسط «انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی» صادر شده و عمدتاً در سیستم‌های تجاری، مسافربری، صدور بلیط، برچسب‌های بار و تابلوهای اعلان پرواز استفاده می‌شود.
• کد ایکائو (ICAO): OIHH این کد چهار حرفی توسط «سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری» تعیین شده و کاربری فنی و عملیاتی دارد. خلبانان، برج‌های مراقبت و سیستم‌های ناوبری جهانی از این کد برای هدایت پروازها استفاده می‌کنند.

اطلاعات تماس و آدرس فرودگاه

برای دسترسی به خدمات اداری، اطلاعات پرواز و مراجعه حضوری به فرودگاه بین‌المللی همدان، مشخصات ارتباطی رسمی زیر تعریف شده است:

• آدرس: همدان، کیلومتر ۵ جاده همدان – تهران، فرودگاه بین‌المللی شهید سپهبد علی شادمانی
• شماره تلفن (اطلاعات پرواز و ترمینال): 32569014-081
• پست الکترونیک رسمی : hamadan.info@airpo

موقعیت جغرافیایی و دسترسی

فرودگاه بین‌المللی همدان از نظر موقعیت مکانی، در شمال شرقی مرکز شهر همدان و در مجاورت بزرگراه همدان – تهران واقع شده است. این فرودگاه دقیقاً در فاصله ۵ کیلومتری از بافت شهری قرار دارد که این مسافت کوتاه، یکی از مزیت‌های کلیدی آن برای مسافران به شمار می‌رود؛ چرا که مدت‌زمان سفر با تاکسی از مرکز شهر تا ترمینال فرودگاه، تنها حدود ۱۵ الی ۲۰ دقیقه زمان می‌برد.

از نظر ویژگی‌های جغرافیایی و دیسپچینگ پرواز، نکات زیر حائز اهمیت است:

• ارتفاع از سطح دریا: این فرودگاه در ارتفاع ۱۷۵۴ متری از سطح دریا قرار گرفته است که به دلیل شرایط خاص جوی در این ارتفاع، محاسبات فنی پرواز اهمیت بالایی دارد.
• موقعیت اقلیمی: فرودگاه در دامنه رشته‌کوه الوند واقع شده است. این همجواری با کوهستان، سبب ایجاد آب‌وهوای سردسیری و کوهستانی در محوطه فرودگاه می‌شود.
• نوع کاربری: این فرودگاه دارای کاربری عمومی (همگانی) است و تمام زیرساخت‌های آن برای ارائه خدمات به پروازهای مسافربری داخلی و بین‌المللی طراحی شده است.

مشخصات فنی فرودگاه همدان

فرودگاه بین‌المللی همدان با مساحتی در حدود ۲۵۰ هکتار، از نظر زیرساخت‌های مهندسی و تجهیزات هوانوردی، یکی از پایگاه‌های مجهز در غرب کشور محسوب می‌شود. مشخصات فنی این فرودگاه به شرح زیر تفکیک شده است:

باند پروازی

• طول باند: باند پروازی فرودگاه دارای طولی معادل ۳,۲۳۴ متر است که امکان نشست و برخاست هواپیماهای میان‌پیکر و برخی هواپیماهای پهن‌پیکر (مانند ایرباس‌های مورد استفاده در پروازهای حج) را فراهم می‌کند.
• ویژگی هندسی منحصربه‌فرد: این باند دارای شیب خاصی است که به اصطلاح دو نیمه متفاوت دارد؛ نیمه اول باند به سمت بالا و نیمه دوم آن به سمت پایین متمایل است. این ویژگی، دقت بالایی را در محاسبات وزن و تعادل هنگام لندینگ و تیک‌آف می‌طلبد.
• سیستم روشنایی: باند فرودگاه به سیستم‌های روشنایی پیشرفته مجهز است که امکان انجام پرواز در شب و شرایط دید کم را میسر می‌سازد.

برج مراقبت پرواز

• سازه و ارتفاع: برج مراقبت فرودگاه همدان به عنوان بلندترین برج مراقبت فرودگاهی در ایران شناخته می‌شود.
• قابلیت‌های عملیاتی: این سازه با اشراف کامل و ۳۶۰ درجه بر سطوح پروازی و فضای تحت کنترل، به سیستم‌های مراقبت پرواز پیشرفته برای هدایت ایمن ترافیک هوایی مجهز است.

سامانه‌های ناوبری فرودگاه همدان

هدایت هواپیماها در حریم هوایی فرودگاه همدان و فرآیند تقرب به وسیله دستگاه‌های استاندارد زیر پشتیبانی می‌شود:

• سامانه: سیستم ناوبری رادیویی همه‌جهته متکی بر تجهیزات فاصله‌یاب برای تعیین موقعیت دقیق هواپیما نسبت به فرودگاه.
• سامانه: چراغ راهنمای رادیویی غیرجهت‌دار برای کمک به ناوبری اولیه خلبانان.

ظرفیت‌ها و سیستم‌های پشتیبانی

• پارکینگ هواپیما: رمپ فرودگاه گنجایش پذیرش و پارک هم‌زمان ۳ فروند هواپیما را داراست.
• جایگاه سوخت‌گیری: این فرودگاه دارای یکی از بزرگ‌ترین و مجهزترین جایگاه‌های سوخت‌گیری هواپیما در منطقه غرب ایران است.
• تأسیسات اضطراری: فرودگاه به سیستم‌های مدرن برق اضطراری (ژنراتورهای پشتیبان) و سیستم‌های سرمایش و گرمایش پایدار مجهز است.
• ساختار مدیریتی: فرآیندهای اداری و عملیاتی فرودگاه از طریق یک سیستم اتوماسیون اداری منظم و یکپارچه هدایت می‌شود.

تاریخچه و سیر تحول فرودگاه

ریشه‌های شکل‌گیری پایگاه پروازی همدان به سال ۱۳۱۴ یعنی دوران پهلوی اول بازمی‌گردد. در آن زمان، این مکان به عنوان یک فرودگاه کوچک و صرفاً با کاربری نظامی و دفاعی احداث شد تا ترانزیت هواپیماهای نظامی کشور را پشتیبانی کند. با این حساب، فرودگاه همدان با سابقه‌ای بیش از ۹۰ سال، یکی از قدیمی‌ترین زیرساخت‌های هوانوردی ایران به شمار می‌رود.

روند تبدیل این پایگاه نظامی به یک فرودگاه مسافربری مدرن، از اواسط دهه چهل آغاز شد:

• سال ۱۳۴۵: با توجه به نیاز منطقه غرب کشور به توسعه خطوط ارتباطی، پروژه مطالعاتی ساخت یک فرودگاه جدید و غیرنظامی در این محل کلید خورد.
• سال ۱۳۴۹: پس از پایان مطالعات و تأمین بودجه، عملیات اجرایی و ساخت سازه‌های فرودگاه جدید رسماً آغاز شد.
• سال ۱۳۵۱: کار ساخت به پایان رسید و فرودگاه با امکانات نوین وقت، به طور رسمی مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

در طول ده‌ها فعالیت، این مجموعه از یک باند نظامی محدود به یک فرودگاه بین‌المللی و مرز هوایی فعال تحول یافته است که امروزه توانایی پذیرش پروازهای پهن‌پیکر داخلی و بین‌المللی به‌ویژه پروازهای حج را دارد.

امکانات رفاهی و خدمات مسافرین

فرودگاه بین‌المللی همدان جهت تأمین نیازهای اولیه و آسایش مسافران، خدمات زیر را ارائه می‌دهد:

• خدمات رفاهی: دارای ۴ نمازخانه مجزا (تفکیک‌شده برای آقایان و بانوان با امکان استراحت کوتاه‌مدت)، سرویس‌های بهداشتی مجهز و چرخ‌دستی‌های رایگان حمل بار.
• خدمات مالی و تجاری: دستگاه‌های خودپرداز، غرفه‌های فروش سوغات و تنقلات، و دفاتر خدمات هوایی شرکت‌های هواپیمایی.
• پارکینگ: پارک‌سوار روباز با ظرفیت ۷۰۰ خودرو به همراه پارکبان جهت تأمین امنیت خودروها.
• سرویس اشیاء گم‌شده: پیگیری اموال جامانده در سالن عمومی از طریق پلیس فرودگاه، در سالن ترانزیت از طریق حفاظت سپاه (سپس دفتر امانات) و در داخل پرواز از طریق دفتر ایرلاین مربوطه انجام می‌شود.
• خدمات رستوران و کترینگ
• بوفه‌های داخل ترمینال: عرضه انواع نوشیدنی‌های سرد و گرم، ساندویچ‌های سرد و میان‌وعده‌های سریع برای مسافران در طول زمان انتظار.
• رستوران‌های حاشیه جاده فرودگاه: در مسیر ۵ کیلومتری فرودگاه تا مرکز شهر، رستوران‌های متعددی دایر هستند که منوی متنوعی از غذاهای سنتی و ایرانی را برای ذائقه‌های مختلف پوشش می‌دهند.

شرکت‌های هواپیمایی فعال و ناوگان هوایی

فرودگاه بین‌المللی همدان علی‌رغم برخورداری از زیرساخت‌های مناسب، به عنوان هاب (مرکز اصلی پروازی) هیچ‌کدام از شرکت‌های هواپیمایی کشور شناخته نمی‌شود. با این حال، خطوط هوایی مشخصی پوشش پروازی این فرودگاه را بر عهده دارند:

• هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران ایران‌ایر: این شرکت به عنوان ایرلاین حامل پرچم، مسئولیت برقراری پروازهای منظم در مسیر تهران (فرودگاه مهرآباد) به همدان و بالعکس را بر عهده دارد. همچنین، پوشش پروازهای بین‌المللی و فصلی فرودگاه در ایام حج تمتع و عمره مفرده به مقصد جده و مدینه، به طور سنتی توسط ناوگان ایران‌ایر انجام می‌شود.
• هواپیمایی کاسپین: این شرکت هواپیمایی مسئولیت برقراری پروازهای منظم و دوره‌ای در مسیر مشهد (فرودگاه شهید هاشمی‌نژاد) به همدان و بالعکس را بر عهده دارد تا نیاز زائران مشهد مقدس در این منطقه را پوشش دهد.

در سال‌های گذشته، شرکت‌های هواپیمایی دیگری نظیر آتا و ماهان  نیز در بازه‌های زمانی مختلف پروازهایی را به مقصد همدان دایر کرده بودند که در حال حاضر این پروازها متوقف شده و جابجایی مسافران عمدتاً به دو شرکت کاسپین و ایران‌ایر محدود شده است.

ترمینال فرودگاه شادمان همدان

فرودگاه بین‌المللی همدان جهت مدیریت مراجعین و مسافران خود، دارای یک ترمینال فعال است. این طراحی یکپارچه باعث شده تا مسافران بدون سردرگمی و در کوتاه‌ترین زمان ممکن، فرآیندهای قبل و بعد از پرواز خود را انجام دهند.

ویژگی‌ها و تفکیک ساختاری این ترمینال به شرح زیر است:

• مدیریت پروازها: تمامی پروازهای خروجی و ورودی فرودگاه اعم از پروازهای داخلی و پروازهای بین‌المللی/زیارتی به صورت متمرکز از طریق همین ترمینال هدایت و پردازش می‌شوند.
• تعداد طبقات: سازه ترمینال در طبقه اول طراحی شده است تا دسترسی سالمندان و افراد با محدودیت‌های حرکتی به سالن‌ها بدون مشکل انجام شود.

بخش‌ها و سالن‌های داخلی ترمینال:
تسهیلات فرودگاهی در این ترمینال به سه بخش اصلی تقسیم می‌شود:

• سالن انتظار عمومی: محوطه اصلی ترمینال که برای استقرار همراهان، دسترسی به غرفه‌های تجاری و باجه‌های بلیت‌فروشی تعبیه شده است
• سالن‌های ورودی و خروجی (ترانزیت): بخش‌های تفکیک‌شده برای گیت‌های بازرسی، تحویل بار، دریافت کارت پرواز و سالن انتظار خروج مسافران.
• سالن ویژه پروازهای زیارتی: این سالن اختصاصی در سمت چپ ترمینال واقع شده است و در فصول حج یا اعزام زائران به عتبات عالیات، جهت پذیرش حجم بالای مسافران و روان‌سازی ترافیک فرودگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برنامه هفتگی پروازها

برنامه پروازی فرودگاه بین‌المللی همدان در حال حاضر ظرفیت محدودی دارد و تلاش‌ها برای توسعه و ثبات بیشتر آن در جریان است. جدول زمانی پروازهای منظم این فرودگاه به شرح زیر تفکیک می‌شود:

• روزهای یکشنبه: پرواز دوطرفه در مسیر مشهد ↔ همدان ↔ مشهد توسط هواپیمایی کاسپین
• روزهای دوشنبه: پرواز رفت و برگشت در مسیر تهران ↔ همدان ↔ تهران توسط ایران‌ایر
• روزهای چهارشنبه: پرواز دوطرفه در مسیر مشهد ↔ همدان ↔ مشهد توسط هواپیمایی کاسپین

نکته جدی برای مسافران: به دلیل کوهستانی بودن منطقه، شرایط جوی متغیر و محدودیت ناوگان شرکت‌های هواپیمایی، این برنامه ممکن است دستخوش تغییر، تأخیر یا ابطال شود. لذا هماهنگی و استعلام آخرین وضعیت پروازها از طریق شماره تلفن ۱۹۹ یا اطلاعات فرودگاه (32569014-081) پیش از حرکت به سمت ترمینال، الزامی است.

جاهای دیدنی نزدیک فرودگاه همدان

همدان به عنوان یکی از پایتخت‌های تاریخ و تمدن ایران، جاذبه‌های متعددی در نزدیکی این پایگاه هوایی دارد که مهم‌ترین آن‌ها شامل موارد زیر است:

• آرامگاه باباطاهر عریان با فاصله حدود ۶.۵ کیلومتر (۱۰ الی ۱۲ دقیقه رانندگی)
• تپه باستانی هگمتانه با فاصله حدود ۸ کیلومتر (۱۲ الی ۱۵ دقیقه رانندگی)
• آرامگاه بوعلی‌سینا با فاصله حدود ۹ کیلومتر (۱۵ الی ۱۸ دقیقه رانندگی)
• گنبد علویان با فاصله حدود ۸.۵ کیلومتر (۱۵ دقیقه رانندگی)

مسیرهای دسترسی به فرودگاه همدان

با توجه به فاصله کوتاه ۵ کیلومتری فرودگاه بین‌المللی همدان تا بافت شهری، مسافران و مراجعین می‌توانند از طریق گزینه‌های زیر اقدام کنند:

• شبکه تاکسیرانی اختصاصی فرودگاه
• تاکسی‌های اینترنتی
• مسیر خودروی شخصی

دسترسی با خودروی شخصی بسیار ساده است؛ کافی است از خروجی شمال شرقی شهر وارد بزرگراه همدان – تهران شوید تا پس از طی ۵ کیلومتر به ورودی اصلی فرودگاه برسید. خودروها را می‌توان در پارکینگ روباز و تحت نظارت فرودگاه با ظرفیت ۷۰۰ خودرو مستقر کرد.

سفر به همدان

سامانه چارتر 118 با ارائه منصفانه‌ترین قیمت بلیط ارزان هواپیما و دسترسی به پروازهای لحظه آخری، بهترین انتخاب برای سفر هوایی شماست. شما می‌توانید با چند کلیک ساده، ظرفیت‌های موجود و قیمت بلیط‌های فرودگاه همدان را به صورت آنی مقایسه کرده و صدور قطعی بلیت خود را در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام دهید. با خرید از این سامانه، از مزایایی چون استرداد آنلاین و پشتیبانی ۲۴ ساعته در تمامی مراحل سفر بهره‌مند خواهید شد.

سوالات متدوال

• فرودگاه همدان کجاست و چقدر با مرکز شهر فاصله دارد؟

این فرودگاه در کیلومتر ۵ جاده همدان – تهران واقع شده و حدود ۱۵ دقیقه با مرکز شهر فاصله دارد.

• در حال حاضر چه پروازهای منظمی از فرودگاه همدان انجام می‌شود؟

در حال حاضر پروازهای منظم هفتگی به مقاصد تهران و مشهد مقدس از این فرودگاه برقرار است.

• چگونه می‌توان از آخرین وضعیت و زمان دقیق پروازهای همدان مطلع شد؟

مسافران می‌توانند پیش از حرکت، از طریق تماس با شماره تلفن‌های ۱۹۹ یا ۳۲۵۶۹۰۱۴-۰۸۱ استعلام بگیرند.

• بهترین روش برای خرید بلیط ارزان و لحظه آخری فرودگاه همدان چیست؟

بهترین راه، مراجعه به سامانه چارتر ۱۱۸ جهت مقایسه آنلاین قیمت‌ها و رزرو آنی بلیطش است.