بیستون کرمانشاه | تاریخچه، جاذبهها + آدرس
اگر در سفر به کرمانشاه، فقط یک مکان برای بازدید وجود داشته باشد، بدون شک آن مکان بیستون است. بیستون، کوهی است که در دلش رازهای تاریخی هخامنشیان و افسانه شیرین و فرهاد پنهان شده است. در این مقاله میخواهیم بررسی کنیم که بیستون کجاست، چه تاریخچهای دارد و چه جاذبههای دیدنی در مجموعه بیستون انتظارمان را میکشند. علاوه براین به مطالب مهم و پردرخواستی چون مسیردسترسی، ساعت بازدید و هزینه وردودی و امکانات رفاهی بیستون پرداخته شده است.
تاریخچه بیستون

بیستون کرمانشاه، شاهد تاریخ پرافتخار هخامنشیان و داستانهای انسانها و امپراتوریها بوده است. در دوران داریوش اول، این کوه به محلی استراتژیک و فرهنگی تبدیل شد و مهمترین یادگار آن، کتیبه داریوش، بر دامنه جنوبی حکاکی شد. حکاکی این اثر عظیم که شامل متونی به سه زبان فارسی باستان، ایلامی و بابلی است، نمادی از قدرت و دانش مدیریتی هخامنشیان بوده و تا امروز یکی از مهمترین منابع تاریخی برای رمزگشایی خط میخی و زبان فارسی باستان به شمار میرود.
جالب توجه است که برای ساخت این سنگ نبشته، کارگران با استفاده از پلکانها و داربستهایی که تا ارتفاعات کوه امتداد داشت، نقشها و متون را بر سطح صخره حک میکردند. پس از پایان کار، مسیرهای دسترسی برای جلوگیری از ورود غیرمجاز تخریب میشد، اقدامی که نشاندهنده اهمیت امنیت و حفاظت از این اثر بزرگ در زمان هخامنشیان بود.
سرانجام، در سال ۲۰۰۶، با ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو، بیستون جایگاه خود را بهعنوان یکی از نمادهای جاودانه تاریخ و فرهنگ ایران ثبت کرد.
داستان بیستون کرمانشاه
بیستون همان کوه خوش آوازهای است که افسانهی فرهاد و شیرین در دل سنگها و صخرهها جای داده است. روایت عشق فرهاد، سنگتراش ماهر و دلیر، به شیرین، معشوقهی خسرو پرویز، قرنهاست که دل ایرانیان را به خود جلب کرده است. در این داستان گفته شده است که فرهاد با ارادهای آهنین و عشق بیپایان، کوه بیستون را میشکافد و مسیر رسیدن به آب شیرین را برای معشوقهاش هموار میکند. این داستان، ترکیبی از حقیقت و افسانه، نمادی از فداکاری، ایثار و پایداری در راه عشق است و کوه بیستون را فراتر از یک اثر تاریخی، به نشانهای از شور و اشتیاق انسانی تبدیل کرده است.
یکی از جذابیتهای طبیعی بیستون، صخرهای است که از دور شبیه شیرین خفته یا “بانوی خفته” دیده میشود. این تصویر طبیعی که با افسانهی شیرین و فرهاد پیوند خورده، هم زیبایی کوه را نمایش میدهد و هم حس حضور در دل یک داستان عاشقانه و تاریخی را به بازدیدکنندگان منتقل میکند.
کتیبه داریوش در بیستون
یکی از دیدنیهای بیستون، کتیبه داریوش بزرگ است که بر آن حک شده و یکی از ارزشمندترین یادگارهای دوران هخامنشی است. این سنگ نوشته عظیم که حدود سال ۵۲۰ پیش از میلاد ساخته شد و پیروزیهای داریوش بر شورشیان و مدعیان دروغین سلطنت را به تصویر کشیده است.
کتیبه بیستون شرح میدهد که داریوش چگونه پس از تصاحب سلطنت، با ۱۶ شورش در سراسر امپراتوری مواجه شد و با هوش و تدبیر خود، هر یک از این شورشها را سرکوب کرد. این متن قدرت سیاسی او را نشان میدهد و برای نسلهای بعدی نیز سندی از مدیریت و رهبری برجای مانده این پادشاه بزرگ است.
کتیبه بیستون به سه زبان باستانی و به خط میخی نگاشته شده است:
- فارسی باستان: زبان رسمی هخامنشیان و زبان اصلی کتیبه، شامل بیش از ۴۰۰ سطر.
- ایلامی نو: زبان دیوانی و اداری ایلامیان، که حضور آن نشاندهنده تعاملات فرهنگی گسترده است.
- بابلی نو (اکدی): زبان بینالمللی زمان خود و مرتبط با میانرودان، که بر گستردگی نفوذ هخامنشیان تاکید دارد.
آثار تاریخی مجموعه بیستون
مجموعه بیستون، گنجینهای کامل از آثار باستانی است. این محوطه با ۲۸ اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران و ۱۳ اثر همراه سنگ نبشته بیستون است که نمایانگر تنوع فرهنگی و تاریخی گسترده است. آثار بیستون را میتوان به تفکیک دورههای تاریخی آثار پیشاتاریخی، دوران مادها و هخامنشیان، دوره سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان و دوره اسلامی دستهبندی کرد.
آثار پیشاتاریخی
در بیستون، غارهایی مانند غار شکارچیان و غار مرخرل به دوران پارینه سنگی تعلق دارند و قدمت تاریخی این منطقه را به هزاران سال پیش میرسانند. این غارها، محل زندگی انسانهای نخستین بودهاند و نمونهای از هنر و زندگی ابتدایی انسانهاست.
آثار دوران مادها و هخامنشیان
نیایشگاه مادی و سنگ نوشته بیستون، شاهکارهای دوران مادها و هخامنشیان هستند. سنگ نبشته بیستون که بزرگترین متن شناختهشده ایران باستان است، شرح پیروزیهای داریوش بر شورشیان را روایت میکند.
آثار دوران سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان
از جمله آثار این دوران میتوان به مجسمه هرکول سلوکی، نقشبرجسته مهرداد دوم اشکانی، پل ساسانی و فرهاد تراش اشاره کرد. این آثار نشاندهنده تنوع هنری و مهارت فنی مردم ایران در طول تاریخ است.
آثار دوره اسلامی
کاروانسراهای ایلخانی و شاهعباسی و بازسازیهای دوره صفویه مانند پل بیستون است. این منطقه در مسیر جاده ابریشم قرار داشته و تداوم حیات فرهنگی و تجاری آن در دوران اسلامی بوده است.
غارهای مجموعه بیستون
در محوطه تاریخی بیستون، پنج غار مهم وجود دارند که همه به دوران پیشاتاریخ تعلق دارند و نشاندهنده سکونت انسانهای اولیه در این منطقه هستند. این غارها علاوه بر ارزش تاریخی، اطلاعات ارزشمندی درباره زندگی و هنر انسانهای نخستین ارائه میدهند.
- غار مرخز: قدیمیترین غار بیستون که شواهد سکونت انسانی در دوران پارینهسنگی را نشان میدهد.
- غار شکارچیان: معروف به غار بیستون، محل کشف ابزارهای سنگی و استخوانهای انسان و جانوران.
- غار مر تاریک: غاری دراز و کم عرض با دهانه به سمت جنوب شرقی و محوطهای نسبتاً باز در انتها.
- غار مر دو در: نزدیک به مجموعه بیستون، با یافتههایی که قدمت سکونت انسانی را تایید میکند.
- غار مر آفتاب: غاری با کشف آثار زندگی انسانهای اولیه، واقع در دامنه کوه بیستون.
بیستون کجاست و مسیر دسترسی

محوطه تاریخی بیستون در دامنه کوه بیستون و در استان کرمانشاه جای گرفته است. این مجموعه در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری شمالشرق شهر کرمانشاه و در شهرستان هرسین واقع شده و موقعیت آن در مسیر باستانی جاده شاهی، اهمیت استراتژیک ویژهای به این منطقه بخشیده است.
برای رسیدن به بیستون با خودرو شخصی، کافی است از کرمانشاه وارد بزرگراه کرمانشاه-همدان شوید و پس از طی حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقهای تا رسیدن به بیستون دارید. ادامه مسیر به سمت شمالشرق شما را مستقیماً به محوطه تاریخی بیستون میرساند، جایی که میتوانید از غارها، سنگ نوشتهها و آثار باستانی این مجموعه دیدن کنید.
علل اهمیت بیستون
بیستون به دلیل موقعیت استراتژیک خود در مسیر جاده ابریشم و نزدیکی به تمدنهای بینالنهرین، همواره مورد توجه پادشاهان و محققان باستان بوده است. با دارا بودن آثار متنوع از دورههای هخامنشی، سلوکی، اشکانی و صفوی، این محوطه به یک موزه روباز از تاریخ ایران و جهان تبدیل شده است.
در ۸ ژوئیه ۲۰۰۵ یا ۱۸ تیر ۱۳۸۴، محوطه تاریخی بیستون با ۱۳ اثر از مجموع ۲۸ اثر موجود در این مجموعه، در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این ثبت جهانی، تاییدی بر ارزش تاریخی، فرهنگی و باستانشناسی بیستون است و آن را به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری و پژوهشی جهان تبدیل کرده است.
ساعت و هزینه بازدید بیستون کرمانشاه
برای بهرهبرداری کامل از این مجموعه تاریخی، اطلاع از ساعت و هزینه بازدید ضروری است. بهخصوص که بیستون در بخش خارجی شهر کرمانشاه قرار دارد و مسیری ۴۵ دقیقهای تا رسیدن به این جاذبه دارید و حیف است که این مسیر را برانید و با تعطیلی مجموعه مواجه گردید.
در وهلهی اول لازم است بدانید که هزینه بازدید برای گردشگران داخلی، ورودی مجموعه مبلغ ۵,۰۰۰ تومان و برای گردشگران خارجی ۳۰,۰۰۰ تومان است.
ساعت بازدید:
- بهار و تابستان: ۸ صبح تا ۸ شب
- پاییز و زمستان: ۹ صبح تا ۵ بعدازظهر
این ساعات ممکن است در ایام نوروز و تعطیلات رسمی تغییر کند.
هتلهای نزدیک بیستون
برای بازدید کامل از بیستون و جاهای دیدنی آن زمان زیادی لازم است. بسیاری از گردشگران و پژوهشگران حتی برای انجام تحقیقات یا عکاسی به این منطقه میآیند و برای آنها اهمیت دارد که اقامتگاه یا هتلی نزدیک داشته باشند تا دسترسی راحت و سریع به محوطه داشته باشند. در ادامه، نزدیکترین هتلها به بیستون را معرفی میکنیم تا بتوانید با خیال راحت برنامهریزی کنید. این هتلها عبارتند از:
- هتل کاروانسرای لاله بیستون با فاصله ۲۲۸ متر
- هتل جمشید کرمانشاه با فاصله ۳۰ کیلومتر
- هتل پارسیان کرمانشاه با فاصله ۳۰ کیلومتر
- هتل آزادی کرمانشاه با فاصله ۳۵ کیلومتر
بهترین رستورانهای بیستون
مجموعهای جامع از آثار تاریخی شامل نقش برجستهها، معابد باستانی، غارها وبا توجه به اینکه بیستون از مرکز شهر فاصله دارد، پیدا کردن یک رستوران خوب برای صرف وعده ناهار پس از ساعتها گردش و پیادهروی اهمیت زیادی دارد. در ادامه، بهترین رستورانهای بیستون از نظر کاربران را معرفی میکنیم. این رستورانها عبارتند از:
- رستوران ادیبی
- رستوران سعید
- رستوران کیانی
- رستوران شبنشینها
- رستوران روژمان
- رستوران لاله بیستون
- رستوران خوشمزه زشت
جاهای دیدنی اطراف کوه بیستون
بازدید از بیستون چند ساعت زمان میبرد و گردشگری که این مسیر را برای رسیدن به این جاذبه میپیماید، بهتر است تنها به سنگ نبشته و نقش برجستهها اکتفا نکند. اطراف بیستون پر از جاذبههای تاریخی و طبیعی است که هر کدام داستانی شنیدنی و بنایی دیدنی دارند.
این مکانها عبارتند از:
- سنگ بلاش
- کاخ بیستون
- کاروانسرای ایلخانی
- کاروانسرای شاهعباسی
- کتیبه علیخان زنگنه
بهترین زمان بازدید از کوه بیستون
بیستون، نگین تاریخی کرمانشاه، جایی است که هر سنگش حکایتی از گذشته ایران دارد و در دل طبیعتی بکر جای گرفته است. بنابراین برای در امان ماندن از گرما و سرمای هوا بهترین زمان سفر، بهار و اوایل تابستان است. در این دو فصول هوا مطبوع بسیار است و نسیم خنک کوهستانی روح را تازه میکند. در این فصول میتوانید هم به جاذبههای تاریخی بیستون نزدیک شوید و هم از طبیعت اطراف، از دامنههای کوه گرفته تا مسیرهای پرگل و خنک لذت ببرید.
اگر خواهان سفر به کرمانشاه و بازدید از بیستون هستید؛ رزرو بلیط لحظه آخری هواپیما کرمانشاه از چارتر 118 را اولویت خود قرار دهید. با خرید بلیط پرواز میتوان در کمتر از ۲ ساعت به این شهر برسید و بدون خستگی و اتلاف وقت سفر خود را پرانرژی آغاز کنید.
در چارتر 118، قیمتهای به روز بلیطها و پروازها نمایش داده شده و پروسه رزرو بلیط و تور بسیار ساده و به دور از پیچیدگی با چند کلیک ممکن است. در صورت داشتن هرگونه سوال یا نیاز به راهنمایی، کارشناسان ما آماده پاسخگویی و همراهی شما هستند.
نویسنده
89 مطلب
ممکن است به این مطالب نیز علاقهمند باشید
0 دیدگاه
راهنمای سفر به جایجای ایران
پر بازدید ترین ها
خدمات چارتر 118